Bir iş görüşmesindesiniz.
Karşınızdaki kişi size bir soru soruyor.
Soruyu anlıyorsunuz. Ne cevap vereceğinizi de biliyorsunuz. Hatta konu, yıllardır üzerinde çalıştığınız ve saatlerce konuşabileceğiniz bir alan.
Ama küçük bir sorun var.
Bütün bunları İngilizce anlatmanız gerekiyor.
Ve beyniniz aynı anda birkaç farklı işe girişiyor.
Önce soruyu anlamlandırıyorsunuz. Sonra cevabı düşünüyorsunuz. Ardından doğru İngilizce kelimeleri bulmaya çalışıyorsunuz.
Bir yandan cümlenin dil bilgisi doğru mu diye kontrol ediyorsunuz. Bir yandan da karşınızdaki kişinin ne demek istediğinizi anlayıp anlamayacağını düşünüyorsunuz.
Bütün bunları yaparken bir de rahat, kendinizden emin ve profesyonel görünmeniz bekleniyor!
Oysa aynı soruyu Türkçe sorsalar, muhtemelen çoktan cevaplamış, birkaç örnek vermiş, konuyla ilgili küçük bir espri bile yapmış olacaktınız.
Ah, bir de beni Türkçe dinleseniz!
Ana dilimizde yalnızca konuşmuyoruz
Ana dilimizde konuşurken yalnızca kelimeleri kullanmıyoruz.
Deneyimlerimizi, mizah anlayışımızı, kişiliğimizi ve düşünme biçimimizi de konuşmaya taşıyoruz.
Cümlenin ortasında fikrimizi değiştirebiliyoruz. Bir espri yapabiliyoruz. Biraz alaycı konuşabiliyoruz. Hatta bazen tek bir bakışla uzun uzun anlatacağımız bir şeyi aktarabiliyoruz.
Ama başka bir dilde bunların hepsi aynı kolaylıkta olmuyor.
Özellikle de değerlendirildiğimizi bildiğimiz ortamlarda.
Çünkü karşımızdaki kişi İngilizcemizi duyuyor. Biz ise yalnızca sorunun cevabını değil, o cevabın arkasındaki insanı da göstermek istiyoruz.
Ve bazen kelimeler buna pek yardımcı olmuyor.
İngilizce bilmek başka, İngilizce mülakata girmek bambaşka
Günlük hayatta bir kelimeyi hatırlayamazsanız başka bir kelime kullanabilirsiniz. Bir cümleyi yanlış kurarsanız gülüp düzeltebilirsiniz.
Ama iş görüşmesinde her cevap biraz daha önemli hissedilebilir.
Çünkü yalnızca konuşmuyorsunuz. Aynı zamanda değerlendiriliyorsunuz.
Üstelik çoğu zaman sınırlı bir süreniz var.
Bir soruya cevap verirken hem deneyiminizi anlatmaya hem de kullandığınız dilin yeterince profesyonel olup olmadığını düşünmeye çalışıyorsunuz.
Bazen çok iyi bildiğiniz bir konuyu, aradığınız kelimeyi bulamadığınız için daha basit anlatıyorsunuz.
Bazen güzel bir örnek vermekten vazgeçiyorsunuz.
Bazen de cevabın en iyi kısmı aklınıza görüşmeden sonra geliyor.
Özellikle de eve dönerken.
Tabii ki geliyor!
Bu yazıyla paylaştığım fotoğraf 2019 yılından. O sırada İngiltere’nin Bath şehrinde yaşıyorum. Görüşmeye katılan kişilerden biri görüntülü bağlanamayınca kendisiyle telefon üzerinden anlaşmaya çalışıyoruz. Yüz ifademe bakılırsa, o an İngilizce kelime dağarcığım kadar sabrım da sınanıyor. 🙂
Bir de aksan meselesi var
İngilizce konuşmak yalnızca İngilizce bilmek anlamına gelmiyor.
Çünkü herkes aynı İngilizceyi konuşmuyor.
Londra’da duyduğunuz aksanla İngiltere’nin başka bir şehrinde duyduğunuz aksan farklı olabiliyor. Hatta aynı şehirde, farklı coğrafyalardan gelen insanların konuşma biçimleri arasında bile büyük farklar var.
Uluslararası ekiplerde çalışıyorsanız dünyanın pek çok yerinden insanın İngilizcesini duyuyorsunuz.
Bazen bir kelimeyi biliyorsunuz ama karşınızdaki kişinin telaffuzundan dolayı ilk anda anlayamıyorsunuz.
Bazen de siz gayet doğru olduğunu düşündüğünüz bir kelimeyi söylüyorsunuz, karşınızdaki kişi tekrar etmenizi istiyor.
Böyle anlarda insanın özgüveni biraz sarsılabiliyor.
Oysa bir aksanı anlamakta zorlanmak, o dili bilmediğiniz anlamına gelmiyor.
Aksanlı konuşmak da kişinin mesleki yetkinliğini azaltmıyor.
Yine de iş görüşmelerinde bu ikisini birbirine karıştırmak sandığımızdan daha kolay olabilir.
Peki, iş görüşmesinde gerçekten neyi değerlendiriyoruz?
Yıllardır işe alım süreçlerinin içinde olan biri olarak bu konu bana başka bir soruyu düşündürüyor.
Bir iş görüşmesinde gerçekten neyi ölçüyoruz?
Kişinin mesleki deneyimini mi?
Problem çözme becerisini mi?
İletişim yetkinliğini mi?
Yoksa bazen farkında olmadan, İngilizceyi ne kadar akıcı ve kendinden emin konuştuğunu mu?
Elbette bazı pozisyonlarda güçlü İngilizce iletişim becerileri gerekiyor.
Uluslararası müşterilerle çalışacak, karmaşık konuları İngilizce anlatacak veya farklı ülkelerdeki ekipleri yönetecek bir kişinin dil becerisi işinin önemli bir parçası olabilir.
Ama her pozisyon için aynı seviyede akıcılık gerekiyor mu?
Ve bir kişinin cümle kurarken birkaç saniye düşünmesi, onun daha az yetkin olduğu anlamına mı geliyor?
Bence burada dikkatli olmamız gerekiyor.
Çünkü bir iş görüşmesinde İngilizceyi değerlendirmek başka, bütün mesleki yetkinliği İngilizce üzerinden değerlendirmek başka.
Karşımızdaki kişinin cevabını dinlerken bazen cevabın içeriğinden çok nasıl söylendiğine odaklanabiliyoruz.
Akıcı konuşan birini daha hazırlıklı, kendinden emin konuşan birini daha yetkin bulmak kolay.
Ama iyi konuşmakla iyi bilmek her zaman aynı şey değil.
Bazen değişen kişiliğimiz değil, onu gösterebilme imkânımız
Yabancı bir dilde iletişim kurmanın en ilginç taraflarından biri de bu.
Ana dilinizde çok esprili biri olabilirsiniz. Ama İngilizce konuşurken daha ciddi görünebilirsiniz.
Türkçe bir toplantıda kolaylıkla itiraz edebilirsiniz. Ama İngilizce konuşurken itirazınızı yeterince doğru ifade edemeyeceğinizden endişelenebilirsiniz.
Ana dilinizde hızlı düşünen, sohbeti yönlendiren, insanları güldüren biri olabilirsiniz.
Başka bir dilde ise söz almadan önce cümlenizi kafanızda birkaç kez kurmanız gerekebilir.
Bu, daha az fikriniz olduğu anlamına gelmiyor.
Belki de yalnızca o fikirleri istediğiniz hızda ve renkte aktaramıyorsunuz.
Bazen değişen kişiliğimiz değil, o kişiliği gösterebilme imkânımız oluyor.
İşte bu yüzden uluslararası işe alım süreçlerinde küçük davranışların büyük fark yaratabileceğini düşünüyorum.
Soruları açık ve anlaşılır biçimde sormak. Karşımızdaki kişiye düşünmesi için zaman tanımak. Anlaşılmayan bir ifadeyi hemen yetersizlik olarak değerlendirmemek. Gerektiğinde soruyu başka türlü ifade etmek.
Ve belki de en önemlisi, cevabın nasıl söylendiği kadar ne söylendiğine de dikkat etmek.
Bu, dil becerisini görmezden gelmek anlamına gelmiyor. Yalnızca değerlendirmeyi işin gerçek ihtiyaçlarına göre yapmak anlamına geliyor.
Diğer taraftan, İngilizce bir iş görüşmesine katılanların da her cümleyi kusursuz kurmak zorunda olmadıklarını hatırlamalarında fayda var.
Bir sorunun tekrar edilmesini istemek, cevap vermeden önce birkaç saniye düşünmek veya hatırlayamadığınız bir kelime yerine daha basit bir ifade kullanmak dünyanın sonu değil.
Sonuçta her iş görüşmesinin bir dil bilgisi sınavı olması gerekmiyor.
Bir de beni kendi dilimde dinleseniz…
Yabancı bir dilde yaşamak ve çalışmak, insanın kendisini farklı yönlerden tanımasını sağlıyor.
Bazen çok iyi bildiğiniz bir konuyu anlatmakta zorlanıyorsunuz.
Bazen bir espriniz beklediğiniz etkiyi yaratmıyor.
Bazen de toplantı bittikten üç saat sonra aklınıza öyle güzel bir cümle geliyor ki insan kendi kendine kızıyor.
Ama bütün bunlar yıllardır biriktirdiğiniz deneyimin, bilginin veya yetkinliğin azaldığı anlamına gelmiyor.
Sadece o anda kendinizi başka bir dilde ifade etmeye çalışıyorsunuz.
Belki de bir dahaki sefere yabancı dilde konuşurken zorlanan birini dinlediğimizde kendimize şu soruyu sormalıyız:
“Acaba bu insanı kendi dilinde dinleseydim, hakkında ne düşünürdüm?”
